تاب آوری حرارتی شهری و عدالت سلامت در سیستم های شهری پیچیده: تحلیل نظام مند و چارچوب مفهومی یکپارچه
دوره 2، شماره 1 (بهار)، 1405، صفحات 64 - 78
نویسندگان : امیر میدانی* 1
1 - دانشجوی دکتری مهندسی محیط زیست، دانشگاه تهران.
چکیده :
افزایش فراوانی و شدت امواج گرمایی ناشی از تغییر اقلیم، همراه با تشدید جزایر حرارتی شهری، به یکی از مهم ترین تهدیدات سلامت عمومی در شهرهای جهان تبدیل شده است. با این حال، پیامدهای حرارتی به شکلی نامتوازن توزیع می شوند و گروه های اجتماعی کم برخوردار به طور نظام مند در معرض سطوح بالاتری از خطر حرارتی قرار می گیرند. این مقاله با رویکردی مروری و تحلیلی، به بررسی رابطه پیچیده میان تاب آوری حرارتی شهری و عدالت سلامت در سیستم های شهری پیچیده می پردازد. برای این منظور، 28 منبع علمی معتبر از سال های 2021 تا 2025 به روش نظام مند مرور و تحلیل شده اند. یافته های مقاله نشان می دهد که نابرابری های حرارتی نه تنها نتیجه تفاوت های فضایی در شدت جزیره حرارتی، بلکه محصول فرآیندهای تاریخی بی توجهی به زیرساخت ها، نابرابری های ساختاری در دسترسی به منابع سرمایشی، و فقدان رویکردهای عدالت محور در سیاست گذاری شهری است. مقاله یک چارچوب مفهومی سه لایه ای شامل «لایه خطر حرارتی»، «لایه حساسیت اجتماعی» و «لایه ظرفیت سازگاری» را برای تحلیل تاب آوری حرارتی عادلانه ارائه می کند. همچنین نشان می دهد که مداخلات کالبدی مانند افزایش پوشش درختی و سطوح خنک، هرچند مؤثر در کاهش کلی مرگ و میر، در صورت عدم هدف گیری صریح نیازهای گروه های آسیب پذیر، می توانند نابرابری ها را بازتولید کنند. در نهایت، مقاله توصیه های سیاستی برای یکپارچه سازی عدالت سلامت در برنامه ریزی تاب آوری حرارتی ارائه می دهد.