پیشرفت تحصیلی دانش آموزان همواره یکی از دغدغه های اصلی نظام های آموزشی بوده است. در دهه های اخیر، پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند که عوامل محیطی و طراحی معماری فضاهای آموزشی می توانند نقش قابل توجهی در فرایند یادگیری ایفا کنند. این مقاله با هدف بررسی نقش طراحی معماری مدارس، با تأکید ویژه بر دو مؤلفه نور طبیعی و سازمان دهی فضایی، بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در دروس ریاضی و خواندن تدوین شده است. روش پژوهش حاضر از نوع مروری نظام مند بوده و با جستجو در پایگاه های داده معتبر داخلی و بین المللی، مقالات منتشرشده در بازه زمانی 2015 تا 2025 مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که نور طبیعی از طریق تأثیر بر ریتم شبانه روزی، کاهش خستگی چشمی، بهبود خلق وخو و افزایش تمرکز، می تواند به طور معناداری بر عملکرد دانش آموزان در آزمون های ریاضی و خواندن اثر بگذارد. همچنین سازمان دهی فضایی کلاس درس، شامل چیدمان میز و صندلی، انعطاف پذیری فضا و سازمان دهی منابع، از طریق تسهیل تعاملات اجتماعی، افزایش مشارکت و پشتیبانی از رویکردهای یادگیری عمیق، بر پیشرفت تحصیلی تأثیرگذار است. نتایج حاکی از آن است که طراحی آگاهانه فضاهای آموزشی می تواند تا حدود یک سال تحصیلی به بهبود یادگیری دانش آموزان کمک کند. این مقاله با ارائه جدول های تحلیلی و بررسی شواهد تجربی، به بحث درباره پیامدهای نظری و عملی این یافته ها برای معماران، برنامه ریزان آموزشی و معلمان می پردازد.

طراحی معماری مدارس نور طبیعی سازمان دهی فضایی پیشرفت تحصیلی ریاضی خواندن