تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از بزرگترین چالش‌های فراروی بشریت در قرن بیست و یکم، شهرها را با مخاطرات بی‌سابقه‌ای از جمله سیلاب‌های ناگهانی، امواج گرمای کشنده، خشکسالی‌های طولانی و آلودگی شدید هوا مواجه ساخته است. رویکردهای سنتی مهندسی که مبتنی بر زیرساخت‌های خاکستری (کانال‌های بتنی، لوله‌های فاضلاب و سدها) هستند، به دلیل انعطاف‌ناپذیری، هزینه‌های بالای نگهداری و اثرات منفی زیست‌محیطی، پاسخگوی پیچیدگی و عدم قطعیت ناشی از تغییرات اقلیمی نمی‌باشند. در مقابل، زیرساخت‌های سبز-آبی (Blue-Green Infrastructure) با الهام از فرآیندهای طبیعی، راهکاری نوین و چندکاربردی برای ارتقای تاب‌آوری شهری ارائه می‌دهند. این مقاله با هدف تحلیل نقش زیرساخت‌های سبز در افزایش تاب‌آوری شهرها در برابر تغییرات اقلیمی نگاشته شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور نظام‌مند منابع معتبر بین‌المللی طی سال‌های 2020 تا 2026 و با رویکردی توصیفی-تحلیلی، ابتدا مبانی نظری تاب‌آوری شهری و زیرساخت‌های سبز را تبیین می‌کند، سپس کارکردهای مشخص این زیرساخت‌ها در پنج حوزه اصلی (مدیریت سیلاب، کاهش جزیره حرارتی، بهبود کیفیت هوا و آب، افزایش تنوع زیستی و تأمین خدمات اکوسیستمی) را مورد بررسی قرار می‌دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پیاده‌سازی سیستم‌های یکپارچه زیرساخت سبز می‌تواند رواناب سطحی را تا 80 درصد کاهش دهد، دمای سطحی شهرها را بین 2 تا 8 درجه سلسیوس پایین بیاورد و هزینه‌های مدیریت آب‌های سطحی را تا 40 درصد نسبت به روش‌های سنتی کاهش دهد. در پایان مقاله، چارچوبی گام‌به‌گام برای برنامه‌ریزی، طراحی و اجرای زیرساخت‌های سبز در شهرهای مختلف ارائه شده و موانع پیش رو از جمله موانع قانونی، مالی، نهادی و اجتماعی تحلیل می‌گردد.

تاب‌آوری شهری تغییرات اقلیمی زیرساخت سبز زیرساخت آبی سبز مدیریت سیلاب شهری جزیره حرارتی شهری