امروزه کلان‌شهرهای جهان با دو چالش بحرانی یعنی ترافیک سنگین و آلودگی فزاینده هوا مواجه هستند که پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی گسترده‌ای را به همراه دارد. سیستم‌های حمل‌ونقل هوشمند (Intelligent Transportation Systems - ITS) به‌عنوان راهکاری فناورانه و چندبُعدی، قابلیت‌های قابل‌توجهی در مدیریت جریان ترافیک، کاهش مصرف سوخت و در نتیجه کاهش انتشار آلاینده‌های هوا دارند. هدف این مقاله، بررسی نقش سیستم‌های حمل‌ونقل هوشمند در کاهش ترافیک و آلودگی هوای کلان‌شهرها با تأکید بر تجربه شهرهای موفق بین‌المللی است. روش تحقیق حاضر، توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و مروری است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بهره‌گیری از فناوری‌هایی نظیر سیستم‌های مدیریت ترافیک، کنترل چراغ‌های راهنمایی هوشمند، سیستم‌های اطلاعات سفر، و حمل‌ونقل همگانی هوشمند، می‌تواند زمان سفر را تا ۲۵ درصد کاهش دهد، مصرف سوخت را حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش دهد و انتشار گازهای گلخانه‌ای را تا ۱۲ تا ۱۸ درصد کم کند. تجربه شهرهایی مانند سنگاپور، آمستردام، بارسلونا و مدیریت ترافیک شانگهای نشان می‌دهد که اجرای یکپارچه و جامع ITS می‌تواند الگویی موفق برای سایر کلان‌شهرها، به‌ویژه شهرهای در حال توسعه مانند شهرهای ایران، ارائه دهد.

سیستم‌های حمل‌ونقل هوشمند کلان‌شهرها ترافیک آلودگی هوا مدیریت تقاضای سفر حمل‌ونقل پایدار