بخش ساختمان به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین حوزه‌های انرژی در جهان، نقش محوری در دستیابی به اهداف پایداری و کاهش انتشار کربن ایفا می‌کند. با تشدید بحران‌های زیست‌محیطی و افزایش هزینه‌های انرژی، برنامه‌ریزی کارآمد انرژی در طرح‌های معماری به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. این مقاله مروری با هدف تحلیل چندبعدی چالش‌های پیش روی برنامه‌ریزی انرژی در معماری و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش مصرف انرژی، با تأکید بر نوآوری‌های سال‌های 2020 تا 2026، نگاشته شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که چالش‌ها در چهار حوزه اصلی قابل دسته‌بندی هستند: چالش‌های نهادی و سیاستی شامل شکاف بین اهداف و اجرا، ضعف قوانین ساختمانی و ناکارآمدی نهادهای نظارتی؛ چالش‌های اقتصادی و مالی شامل هزینه‌های اولیه بالا، شکاف اطلاعاتی میان ذی‌نفعان و دشواری تأمین مالی پروژه‌های بهینه‌سازی؛ چالش‌های فنی و طراحی شامل یکپارچگی ناکافی سیستم‌ها، محدودیت‌های شبیه‌سازی و شکاف بین طراحی و عملکرد واقعی؛ و چالش‌های رفتاری و نهادی شامل مقاومت در برابر تغییر و نبود آگاهی کافی. در مقابل، راهکارهای نوین در سه محور اصلی مطرح می‌شوند: راهکارهای طراحی یکپارچه و غیرفعال شامل بهره‌گیری از اصول معماری بومی (مانند معماری زیرزمینی) و طراحی خورشیدی غیرفعال؛ راهکارهای فناورانه و بهینه‌سازی شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، بهینه‌سازی چندهدفه، مدل‌سازی یکپارچه انرژی شهری و سیستم‌های انرژی تجدیدپذیر یکپارچه؛ و راهکارهای سیاستی و نهادی شامل استانداردسازی فرآیندها، یکپارچگی نهادی و رویکردهای تأمین مالی نوآورانه. نتیجه‌گیری مقاله بر لزوم گذار از رویکردهای سنتی و جزءنگر به سوی برنامه‌ریزی جامع، یکپارچه و مبتنی بر شواهد تأکید دارد که در آن کاهش مصرف انرژی نه به عنوان هدفی مجزا، بلکه به عنوان نتیجه طبیعی یک طراحی معماری آگاهانه و هوشمند محقق می‌شود.

برنامه‌ریزی انرژی کاهش مصرف انرژی طراحی یکپارچه بهینه‌سازی چندهدفه