حسین ترحمی اردکانی مجله بین‌المللی عمران، معماری و شهرسازی 1 1 (پاییز) 2026 01 22 The role of technology in shaping modern architectural practices: innovations in design and construction نقش فناوری در شکل‌دهی به شیوه‌های معماری مدرن: نوآوری‌ها در طراحی و ساخت 1 11 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مریم مدیریت پروژه وساخت، دانشگاه دیلمان لاهیجان 2026 01 22 In the second decade of the 21st century, the convergence of digital technologies, advanced materials, and computational methods has fundamentally transformed modern architectural practices. This review aims to analyze the multifaceted role of technology in shaping the design and construction processes in contemporary architecture, with an emphasis on innovations from 2020 to 2026. The research findings show that technological developments can be categorized into three main areas: the evolution of design processes, including parametric design, generative artificial intelligence, and “vibe coding,” which allow designers to create custom tools and analyze in real time; the evolution of construction processes, including additive manufacturing (3D printing of concrete and metal), robotic fabrication, and augmented reality, which have pushed the boundaries of the realizability of complex geometries; and the emergence of new building materials and paradigms, such as Biohybrid Architecture, using living materials and approaches based on the circular economy. A review of authoritative sources suggests that while these technologies have opened up unprecedented horizons for creativity and efficiency, they have also created significant challenges in the areas of governance, data intellectual property, professional accountability, and integration with traditional construction processes. New “computational delivery” frameworks attempt to bridge this gap by linking design intent with institutional requirements and buildability. The paper’s conclusion emphasizes the need to redefine the role of the architect as a coordinator of digital processes, data literacy, and the adoption of interdisciplinary approaches to guide this transformation. در دهه دوم قرن بیست و یکم، همگرایی فناوری‌های دیجیتال، مواد پیشرفته و روش‌های محاسباتی، تحولی بنیادین در شیوه‌های معماری مدرن ایجاد کرده است. این مقاله مروری با هدف تحلیل نقش چندوجهی فناوری در شکل‌دهی به فرآیندهای طراحی و ساخت در معماری معاصر، با تأکید بر نوآوری‌های سال‌های 2020 تا 2026، نگاشته شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحولات فناورانه در سه حوزه اصلی قابل دسته‌بندی است: تحول در فرآیندهای طراحی شامل طراحی پارامتریک، هوش مصنوعی مولد و "کدینگ ویبی" (Vibe Coding) که به طراحان امکان خلق ابزارهای سفارشی و تحلیل بلادرنگ را می‌دهد؛ تحول در فرآیندهای ساخت شامل تولید افزایشی (چاپ سه‌بعدی بتن و فلز)، ساخت رباتیک و واقعیت افزوده که مرزهای تحقق‌پذیری هندسه‌های پیچیده را جابجا کرده است؛ و ظهور مواد و پارادایم‌های نوین ساختمانی مانند معماری زیستی-ترکیبی (Biohybrid Architecture) با استفاده از مواد زنده و رویکردهای مبتنی بر اقتصاد چرخشی. بررسی منابع معتبر حاکی از آن است که این فناوری‌ها اگرچه افق‌های بی‌سابقه‌ای برای خلاقیت و کارایی گشوده‌اند، اما چالش‌های مهمی نیز در حوزه‌های نظارتی، مالکیت فکری داده‌ها، مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای و یکپارچگی با فرآیندهای سنتی ساخت ایجاد کرده‌اند. چارچوب‌های نوین "تحویل محاسباتی" (Computational Delivery) تلاش می‌کنند با پیوند دادن قصد طراحانه با الزامات نهادی و قابلیت ساخت، این شکاف را پر کنند. نتیجه‌گیری مقاله بر لزوم بازتعریف نقش معمار به عنوان هماهنگ‌کننده فرآیندهای دیجیتال، سواد داده‌ای و پذیرش رویکردهای بین‌رشته‌ای برای هدایت این تحول تأکید دارد. /downloadfilepdf/13190