Specialized Center for Organizing Scientific Conferences Specialized Center for Organizing Scientific Conferences Research Letters on Management in Organizations مجله بین‌المللی عمران، معماری و شهرسازی 2 1 (بهار) 2026 06 15 The Relationship Between Neighborhood Spatial and Physical Structure, Educational Equity, and Student Academic Performance in Urban Areas رابطه ساختار فضایی و کالبدی محله با عدالت آموزشی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در مناطق شهری 19 32 FA Azim Tajali Ardakani Technical Deputy, Shahid Hashemi Technical High School, Sepidan County Department of Education عظیم تجلی اردکانی معاون فنی هنرستان شهید هاشمی، آموزش وپرورش شهرستان سپیدان 2026 05 24 Educational equity, as a fundamental pillar of sustainable urban development, is significantly influenced by the spatial and physical structure of neighborhoods. This research aims to analyze the relationship between neighborhood spatial and physical structures and both educational equity and student academic performance in urban areas. Employing a descriptive-analytical method and a systematic review of domestic and international studies conducted between 2021 and 2025, the study examines various dimensions of this relationship. Findings indicate that the unbalanced spatial distribution of schools, geographical distance from educational centers, high building density, a lack of green space, poor built-environment quality, and neighborhood socio-economic deprivation all significantly impact equitable access to educational opportunities and, ultimately, student academic performance. Spatial analyses across various Iranian cities—including Tehran, Ardabil, Urmia, Tabriz, and Rasht—reveal significant spatial inequalities in the distribution of educational services. The research suggests that educational and urban policies should adopt a spatial, equity-oriented approach to mitigate educational inequalities through the optimal redistribution of educational resources, improvements to the quality of the neighborhood built environment, and the strengthening of social ties. عدالت آموزشی به عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار شهری، به شدت تحت تأثیر ساختار فضایی و کالبدی محله ها قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه میان ساختار فضایی و کالبدی محله با عدالت آموزشی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در مناطق شهری انجام شده است. این مطالعه با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظامند پژوهش های داخلی و بین المللی انجام شده در بازه زمانی 2021 تا 2025 میلادی، به بررسی ابعاد مختلف این رابطه پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که توزیع فضایی نامتوازن مدارس، فاصله جغرافیایی از مراکز آموزشی، تراکم بالای ساختمانی، کمبود فضای سبز، کیفیت پایین محیط ساخته شده و محرومیت اجتماعی-اقتصادی محله، همگی بر دسترسی عادلانه به فرصت های آموزشی و در نهایت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان تأثیر معناداری دارند. نتایج تحلیل های فضایی در شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، اردبیل، ارومیه، تبریز و رشت حاکی از وجود نابرابری های فضایی چشمگیر در توزیع خدمات آموزشی است. این پژوهش پیشنهاد می کند که سیاست گذاری های آموزشی و شهری باید رویکردی فضایی و عدالت محور اتخاذ کنند تا از طریق بازتوزیع بهینه منابع آموزشی، بهبود کیفیت محیط ساخته شده محله ها و تقویت پیوندهای اجتماعی، زمینه کاهش نابرابری های آموزشی فراهم شود. https://ijcaus.ir/downloadfilepdf/111507